Bể Phốt 3 Ngăn Là Gì? Cấu Tạo, Nguyên Lý Hoạt Động Và Cách Bảo Dưỡng
Bể phốt 3 ngăn là loại bể tự hoại phổ biến nhất tại Việt Nam. Bài viết giải thích chi tiết cấu tạo, cách hoạt động và quy trình bảo dưỡng.
Bể phốt 3 ngăn là gì?
Bể phốt 3 ngăn (hay bể tự hoại 3 ngăn) là hệ thống xử lý nước thải tại chỗ được chia thành 3 khoang riêng biệt, mỗi khoang đảm nhận một chức năng khác nhau trong quá trình xử lý. Đây là loại bể phốt tiêu chuẩn được quy định trong TCVN 10334:2014 cho các công trình nhà ở tại Việt Nam. Hầu hết nhà dân, nhà phố, biệt thự xây sau năm 2000 đều sử dụng bể phốt 3 ngăn.
Cấu tạo 3 ngăn chi tiết
Ngăn 1 (ngăn lắng): chiếm khoảng 50% dung tích bể, tiếp nhận chất thải trực tiếp từ bồn cầu. Chất rắn nặng lắng xuống đáy, váng mỡ và chất nhẹ nổi lên trên. Ngăn 2 (ngăn lên men yếm khí): chiếm 25% dung tích, vi sinh vật yếm khí phân hủy chất hữu cơ, tạo khí methane (CH4) thoát qua ống thông hơi. Ngăn 3 (ngăn lọc): chiếm 25% còn lại, nước đã được xử lý sơ bộ qua lớp vật liệu lọc (đá dăm, sỏi, xỉ than) trước khi thải ra hệ thống cống chung.
Nguyên lý hoạt động
Nước thải chảy vào ngăn 1, chất rắn lắng xuống đáy bể. Phần nước trong phía trên chảy sang ngăn 2 qua ống thông (đặt ở độ cao 2/3 bể). Tại ngăn 2, vi sinh vật yếm khí tiếp tục phân hủy chất hữu cơ. Nước sau khi xử lý chảy sang ngăn 3, lọc qua lớp vật liệu và thoát ra ngoài. Quá trình này giảm khoảng 60-70% lượng chất ô nhiễm trong nước thải.
Ưu nhược điểm của bể phốt 3 ngăn
Ưu điểm: cấu tạo đơn giản, chi phí xây dựng vừa phải, hiệu quả xử lý khá (60-70% BOD), tuổi thọ lâu dài (20-30 năm với bê tông), phù hợp mọi quy mô từ hộ gia đình đến chung cư. Nhược điểm: vẫn cần hút cặn định kỳ (2-3 năm/lần), chiếm diện tích dưới đất, không xử lý triệt để 100% ô nhiễm, có thể gây mùi hôi nếu ống thông hơi bị tắc.
Khi nào cần hút bể phốt 3 ngăn?
Dù có vi sinh phân hủy, cặn bùn vẫn tích tụ dần ở ngăn 1 và ngăn 2. Khi cặn chiếm hơn 1/3 dung tích ngăn 1, hiệu quả xử lý giảm mạnh. Dấu hiệu cần hút: nước thoát chậm ở bồn cầu, mùi hôi bốc lên, nước trào ngược. Tần suất khuyến nghị: hộ gia đình 4-6 người hút 2-3 năm/lần, nhà hàng 6 tháng-1 năm/lần.
Cách bảo dưỡng bể phốt 3 ngăn
(1) Hút cặn định kỳ 2-3 năm/lần, ưu tiên hút ngăn 1 trước; (2) Kiểm tra ống thông hơi 6 tháng/lần, đảm bảo không bị tắc bởi lá cây, tổ chim; (3) Không đổ hóa chất mạnh (thuốc tẩy, axit) xuống bồn cầu vì sẽ giết vi sinh vật trong bể; (4) Không xả rác, tã lót, khăn ướt xuống bồn cầu; (5) Bổ sung chế phẩm vi sinh 3-6 tháng/lần để tăng cường phân hủy. Bể phốt được bảo dưỡng đúng cách sẽ hoạt động hiệu quả 20-30 năm.
Câu hỏi thường gặp
Bể phốt 3 ngăn khác bể phốt 2 ngăn thế nào?▼
Có thể tự hút bể phốt không?▼
Bài viết liên quan
Cần tư vấn trực tiếp? Gọi 0978.997.641 — phục vụ 24/7 kể cả lễ Tết.